Lees het originele artikel

Vertaald met Deepl

Vlak voor de kerk van Redu onderging de voormalige pastorie in 2018 een ingrijpende renovatie, de eerste “praktische” stap in de verwezenlijking van de droom van Eric Noulet. Als verlicht kunstverzamelaar droomde hij van een ander soort museum, een waar iedereen een plaats zou hebben, waar iedereen iets zou vinden om echt van te genieten, en wat is er beter dan te leren door te spelen, aan te raken, te luisteren, te kijken…

Gelegen in een groene omgeving in het midden van de Belgische Ardennen, in het centrum van het boekendorp, heeft, « Mudia » een unieke plaats gevonden tussen boekhandelaars, ambachtslui, restaurants en streekproducten. Het kan het doel zijn van een dagtocht, het kan een uitstapje zijn tijdens een langere vakantie, of het kan het school “uitstapje” bij uitstek zijn, want dit museum is geschikt voor iedereen, van de kleinsten tot de oudsten.

Het Mudia presenteert meer dan 300 originele kunstwerken van Éric Noulet en andere verzamelaars die hem in zijn project hebben bijgestaan, door werken van zeer hoge kwaliteit op lange termijn in bruikleen te geven. Er zijn ook enkele facsimile’s in hoge resolutie en verschillende leuke interactieve attracties. Hoewel zij aan verschillende eigenaars toebehoort, wordt deze eclectische verzameling op een opmerkelijk harmonieuze wijze gepresenteerd, in chronologische volgorde.

Het “Mudia”-comité heeft een aantal gerenommeerde vakmensen bijeengebracht, kunsthistorici, museologen, scenografen, verzamelaars, alsmede vele vrijwilligers die vele jaren hebben gewerkt voordat het museum zijn eerste bezoekers kon verwelkomen. De kuur is gerenoveerd met inachtneming van de optimale conserveringsomstandigheden van de kunstwerken. Naast de tentoonstellingszalen kan men in de cafetaria iets drinken en zelfs een lichte maaltijd nuttigen, terwijl men de kunstboeken leest die de eigenaar van het gebouw ter inzage heeft gelegd voor het publiek.

Cafetaria waar veel kunstboeken beschikbaar zijn voor gratis raadpleging  – Foto Francine Charles

Het bezoek is georganiseerd in chronologische volgorde, en een audiogids begeleidt u langs deze tijdlijn van zeven eeuwen. U hoort alle teksten bij de werken, maar ook het commentaar van de kleine Mudia, die haar vragen stelt aan gids Beatrice.

De eerste zaal begint met de Italiaanse Renaissance, waar facsimile’s van de Brancacci-kapel in de kerk van Santa Maria del Carmine in Florence kunnen worden bewonderd. Het werd in 1386 gesticht door de rijke lakenwever Piero di Piuvichese Brancacci ter ere van de apostel Petrus, zijn patroonheilige.

Het is een van de mooiste voorbeelden van renaissanceschilderkunst (1424-1428) en is het resultaat van de samenwerking van twee van de grootste kunstenaars van die tijd, Masaccio en Masolino da Panicale, aan wie we de hand moeten toevoegen van Filippino Lippidie werd ingeschakeld om het werk te voltooien zo’n vijftig jaar later.

In dezelfde kamer bevindt zich een “Maagd met kind”, toegeschreven aan Rogier Van der Weyden, en de “Aanbidding der Koningen” van Pieter Brueghel de Jonge, die de Vlaamse Primitieven vertegenwoordigen.

Eerste zaal, de Italiaanse Renaissance met facsimile’s van de Brancacci Kapel, en schilderijen van Masaccio – Foto Francine Charles

Na de Vlaamse primitieven, en nog steeds onder hen, waarschijnlijk de meest succesvolle speelse attractie van het museum. “De verzoeking van de heilige Antonius” van de Vlaamse schilder Jheronimus Bosch, geboren in Bois-le-Duc, was beroemd tijdens zijn leven en werd verschillende malen gekopieerd. Kinderen kunnen hun vingers op sommige van de personages leggen en de animaties ontdekken die ze teweegbrengen. De high-definition weergave is uitstekend en de raadselachtige animaties zijn amusant en zetten aan tot denken.

De verzoeking van de heilige Antonius door Jheronimus Bosch – Foto door musée Mudia

De tocht gaat verder met het maniërisme en de schilders in het kielzog van Caravaggio, een duistere, gewelddadige en schandalige schilder, die de rechtelozen, rovers, armen en prostituees schilderde. Caravaggio vond het licht opnieuw uit en speelde met clair-obscur als niemand voor hem. Een schilderij van Artemisia Gentileschi, “Maria Magdalena, boetvaardig”, is op zichzelf al een absolute schat. Artemisia was inderdaad een vermaard schilderes, zelfs hofschilderes in een tijd waarin bijna geen enkele vrouw kon hopen op een carrière als dipintore (gelijkwaardig aan meester-ambachtsman).

Als vrouw had zij geen toegang tot de schildersacademie en haar vader gaf haar een leermeester, Tassi, die haar verkrachtte toen zij 19 was. Artemisia’s vader weigerde het goed te maken en daagde hem voor het pauselijk gerecht. Artemisia moest een vernederend gynaecologisch onderzoek ondergaan en de foltering van de sibili doorstaan, een foltering die de botten van de hand kon breken. Niets kan erger zijn voor een schilder. Ondanks deze verschrikkelijke beproevingen werd Artemisia herontdekt door sommige feministen en heeft zij nu een plaats in vele musea. Verschillende schilderijen die oorspronkelijk aan haar vader werden toegeschreven, zijn nu als haar eigen schilderijen geauthentiseerd.

Artemisia Gentileschi 1952-1953 – Maria Magdalena boetvaardigMudia Museum catalogus foto

Caravaggio luidde de barok in, aan de wanden geïllustreerd door werken van o.a. Strozzi en De Gelder, maar ook door prachtige beeldhouwwerken. Laten we over de genrestukken en stillevens gaan om even stil te staan bij de Rococo die ontstond aan het hof van Lodewijk XV, want wie zou niet worden gestoord door “La coquetterie” van Pietro Rotari, een jonge schoonheid die zich net genoeg verbergt achter haar waaier.

Met het neo-classicisme ging de kunst gepaard met de nadruk op patriottisme en de morele waarden van een maatschappij die sinds de Franse Revolutie ingrijpend was veranderd. 

Ook Belgische kunstenaars hadden een rol te spelen in de verheerlijking van hun jonge natie. Het realisme, dat in meer of mindere mate de Romantiek begeleidde, maar er toch een tegengestelde mening op nahield, liet de toeschouwer zien wat velen niet wilden zien. Gedurende zijn hele leven heeft Léopold Harzé met zijn modellen het harde bestaan getoond van de kleine mensen, die zo goed en zo kwaad als het ging in de straten van Luik leefden.

Naast het sociaal-realisme van Harzé en Constantin Meunier, wiens beroemde schilderij “De terugkeer van de mijnwerkers” te bewonderen is, kunnen we ook “De vrouw met de waaier” van Félicien Rops bewonderen, een meer teder werk. En voor een afleiding naar de humor, een grote vitrine met een groot aantal van de mooiste karikaturen van Honoré Daumier, met een animatie die uitlegt wie elk personage is… en wat er met hem aan de hand was dat hij zich zo liet portretteren. De geschiedenis zegt niet of ze het leuk vonden… of niet.

Karikaturen van Honoré Daumier – Les célébrités du Juste milieu – Foto Francine Charles

Het impressionisme is natuurlijk vertegenwoordigd door enkele grote Belgische namen, waaronder James Ensor en Evenepoel.  Kinderen kunnen even pauzeren en met een verfpistool “een zondagmiddag op de Grande Jatte” kleuren.

Wij zetten onze kleine reis voort met Mudia en Béatrice, wij vliegen over decennia en talrijke stromingen Fernand Khnopff en Félicien Rops die naar het symbolisme evolueren evenals Léon Frédéric (L’aurore) en Léon Spilliaert wiens beroemde tekening “Oostende” te bewonderen is.

Je weet niet waar je je ogen moet plaatsen, ze stoppen op de bronzen pupillen van Rodin, op post-impressionistische schilderijen, hier zijn we tussen de Fauvisten. De Art Nouveau wordt ook vertegenwoordigd door een indrukwekkend en prachtig glas-in-loodraam van Henri-Privat-Livemont. Als je omhoog kijkt, kun je niet anders dan je verbazen over de prachtige arabesken waarin een langharige zeemeermin is gemêleerd. Het licht dat door het glas valt, dompelt de kamer in een droomachtige sfeer die men nooit meer zou willen verlaten.

Magritte, een vertegenwoordiger van het surrealisme, is ook aanwezig met zijn schilderij “La fissure”.  Ik zal wat sneller ingaan op de hedendaagse bewegingen, die na de twee oorlogen talrijk waren. De kunstenaars, getraumatiseerd door bloedige conflicten, toeschouwers en acteurs van een maatschappij die zichzelf opnieuw moest opbouwen, maakten hiervan gebruik om de academische regels te doen exploderen en alle wegen te verkennen die de kunst kon bewandelen. Sommigen van hen betaalden een hoge prijs in het Duitse Rijk.

LHet midden en het einde van de 20e eeuw worden vertegenwoordigd door popart, hyperrealisme, en de komst van strips en fotografie in de grote competitie. Hergé, Franquin, Franz, Manara, en natuurlijk, Roland Topor en Geluck’s kat, zo absurd, of absurd grappig…

Het bezoek eindigt in een bioscoopzaal waar u kunt genieten van een animatiefilm, waarin Mudia, gevangen door twee personages van Jérôme Bosch, de lange rivier van de kunstgeschiedenis volgt, van de Renaissance tot heden. Het is duidelijk, didactisch, voor de hand liggend, een no-brainer om een maximum aan kennis vast te leggen in het geheugen van de jongsten, en het geheugen van de oudsten wakker te schudden.

Mudia-catalogus – Foto Francine Charles

Het museum is ook toegankelijk voor personen met beperkte mobiliteit.

Georganiseerde bezoeken kunnen worden aangevraagd.

En de lokalen en de cafetaria kunnen worden gereserveerd voor uw evenementen, met een bezoek aan het museum indien u dat wenst.